Rotterdam moet voorkomen dat de nieuwe, allochtone middenklasse van zich vervreemd. Die waarschuwing geen het onderzoeksinstituut Nicis in het rapport De stad en Staat van de Burger.

In de hitte van het integratiedebat worden succesvolle allochtonen geregeld over een kam geschoren met Antilliaanse en Marokkaanse probleemjongeren. “Daarmee wordt de zwarte vlucht uit de stad aangewakkerd.”

Voor het onderzoek interviewde Nicis 450 succesvolle, relatief jonge Rotterdammers met wortels in Marokko, Turkije en Suriname. Ze hebben een baan en zeventig procent van hen heeft een HBO- of een universitaire opleiding gevolgd. De onderzoekers typeren deze nieuwe middenklasse als ‘het cement van de Rotterdamse stedelijke samenleving’. Ze fungeren als rolmodel. Binnen eigen kring ondersteunen ze bovendien vaak kwetsbare jongeren en ouderen.

“Het minste wat de gemeente kan doen, is laten merken dat het gewaardeerde burgers zijn,” concludeert Nicis over de groep die wordt omschreven als ‘cruciaal voor de vitaliteit en weerbaarheid van Rotterdamse wijken’. Met het bouwen van betere woningen in een stad die aantrekkelijker en veiliger is kan Rotterdam ook dit deel van de middenklasse aan zich binden.

Burgemeester Aboutaleb nam het rapport namens het gemeentebestuur in ontvangst. Hij liet wetende negatieve beeldvorming over succesvolle allochtonen uit eigen ervaring te kennen. “Je moet voortdurend bewijzen dat je deugt. Ik besef dat sommige mensen dat te zwaar vinden. Ik ervaar die rol als een offer. Voorbeeld? Als ik bepaalde criminaliteitscijfers nuchter bekijk, krijg ik al snel te horen dat ik vervelende Marokkaanse jongens de hand boven het hoofd hou.”

De politieke discussie over het dubbele paspoort van Aboutaleb (met de vraag waar zijn loyaliteit ligt) inspireerde de onderzoekers voor hun studie. Klopt het dat mensen die aan hun Marokkaanss of Turkse paspoort hechten, zich afkeren van de Nederlandse samenleving? Het onderzoeksinstituut heeft daarvoor geen aanwijzingen gevonden. De doelgroep ziet het Nederlandse paspoort in de eerste plaats als een handig document voor reizen binnen de EU. Ook is er een symbolische waarde. “De dubbele nationaliteit is een weerspiegeling van hun binding met beide landen.”

Het kan allochtonen tot troost zijn dat de loyaliteitskwestie niet nieuw is in Nederland, zei Aboutaleb. “Toen de rooms-katholieken emancipeerden maakte men zich boven de grote rivieren druk om de vraag waar hun loyaliteit lag; bij de paus in Rome of het Nederlandse Koningshuis.”

Dit artikel is verschenen in het AD/RD van 16 juni 2009

Download hier het volledige rapport van Nicis

PvdA-fractievoorzitter Peter van Heemst vindt dat het Nicis de spijker op de kop slaat. "Dit is één van de grote problemen waaraan we in Rotterdam het hoofd durven te bieden. De PvdA wil zorgen dat hard werkende Rotterdam, van welke afkomst of met welk geloof dan ook, zich thuis voelt in onze stad. Dat is iets waar Wilders en in mindere mate Leefbaar Rotterdam niet op uit zijn," aldus Van Heemst.